Foto’s digitaal bekijken

Gratis software voor het beheer van digitale foto’s

Bij Google en Apple kun je je foto’s onderbrengen.De krachtige software van beide zorgt er voor dat je op allerlei slimme en leuke manieren door de stapel foto’s heen kunt kijken.

Dat is prachtig, maar als je je foto’s weer “terug” wilt hebben, dan wordt het opeens een stuk moeilijker.

Er zijn wel redenen waarom je ze terug zou kunnen willen. Bijvoorbeeld omdat Google geld vraagt voor het verdere beheer van jouw foto's: omdat de gratis beschikbare ruimte bijna “vol” is, en er meer ruimte nodig is waar je dan wel voor moet betalen.
Of, omdat je ergens leest dat al jouw foto’s ook gebruikt worden om AI programma’s op te trainen, of om jouw persoonsgegevens meer gedetailleerd in beeld te brengen en door te verkopen aan bijvoorbeeld adverteerders die jou dan meer gericht kunnen benaderen met hun advertenties; of aan andere geïnteresseerden.

Tijd om naar iets anders uit te kijken.

Meer dan een een foto album: wat kan moderne beheer software voor foto’s eigenlijk allemaal?

Het gemak waarmee je foto’s maakt met je eigen smartphone is onovertroffen. Een “dedicated” fototoestel is onderhand een niche product geworden.
Het probleem met de grote stapel van foto’s die je zo in een ommezien hebt gemaakt is om die ene foto terug te vinden waarop X staat. Hoe meer foto’s hoe groter dat stapel-probleem.

Dat is waar de beheersoftware die Google en Apple maakten tot zijn recht komt: die software helpt bij het vinden van elke naald in de hooiberg van foto’s. Die helpt ook bij het terugkijken in de tijd, het herinneren van momenten en evenementen aan de hand van de foto’s die je er van maakte. Gevraagd en ongevraagd wordt je herinnert aan toen, door de set foto’s waarmee je toen hebt vastgelegd. Mooi maar soms ook hinderlijk.

Die software onderzoekt daarvoor actief jouw foto’s: wanneer is een foto gemaakt, waar is de foto gemaakt, en past de foto in een rij van op die tijd en die locatie gemaakte andere foto’s?

De software kan meer en doet ook meer: gezichtsherkenning, gesteund door de nieuwe AI software mogelijkheden, alle foto’s waar tante Els op staat zijn zo snel gevonden.

Een fotoalbum dat bestaat uit een stapel image-bestanden is dus niet voldoende: je moet op allerlei manieren door de stapel kunnen kijken en zoeken.

En er is meer nodig: de foto’s moeten “vanzelf” vanaf jouw smartphone in de stapel foto’s belanden.

En omgekeerd: je wilt omgekeerd de foto’s snel en zonder vertraging op diezelfde smartphone bekijken en sorteren en zoeken en een tag geven, en bewerken, en naar anderen doorsturen, en …

Uiteindelijk wil je ook dat er een aantal zaken juist niet kunnen. Je wilt zeker weten dat derden niet aan de slag kunnen gaan om gegevens uit die foto’s te halen waar zij hun voordeel mee doen: je wilt dat verder niemand die foto’s zelfs maar kan zien. Of, als je wat meer van digitale data af weet: je wilt ook op geen enkele manier dat data en metadata voor derden toegankelijk kunnen zijn: foolproof ontoegankelijk.

En het mag op zich wel wat geld kosten maar toch ook niet veel.

En tenslotte wil je je foto’s weer kunnen terughalen: downloaden naar de eigen smartphone, tablet en de eigen computer. En ook verwijderen van de locatie waar je ze eerder in beheer hebt gegeven.

Vanzelfsprekend? Niet bij de veelgebruikte “gratis” apps voor fotobeheer zijn van Google en van Apple. Het is niet makkelijk om de bij hen in beheer gegeven foto’s inclusief de meta-data terug te krijgen. Bij Google wordt de datum en tijd waarop een foto gemaakt is los terug geleverd: in een apart javascript bestand met dezelfde naam als het afbeeldingsbestand van de foto zelf bijvoorbeeld.

Het is dus belangrijk dat de nieuwe beheer software kan omgaan met dit soort ingewikkelde teruglevering van eerder geüploade foto’s.

Wat is er dan aan software beschikbaar die aan al die eisen voldoet? En wat moet jij als de gebruiker ervan daarvoor eigenlijk zelf kunnen en doen? En wat kost dat dan?

Zelf-doen?

Er is een software pakket dat in principe bedoeld is om in eigen beheer te draaien op een zgn. NAS,  Network Attached Storage: een externe harde schijf die onderdeel is van het eigen thuisnetwerk.

Er is een pakket dat dit levert: Immich. De software is open source, dat betekent dat de code toegankelijk is: niet versleuteld. Dat betekent dat de kwaliteit van de code door mensen met de daarvoor benodigde expertise beoordeeld kan worden.
De organisatie achter Immich heet FUTO, en lijkt te bestaan uit 1 persoon, woonachtig in Austin, Texas, USA.

Het pakket is nog volop in ontwikkeling, en daarbij is een grote groep programmeurs als vrijwilliger actief. De ontwikkelingen zijn via Github te volgen.

Immich lijkt een gezond project met een vitaal ecosysteem van actieve betrokkenen. De levensduur van opensource projecten varieert, maar voorlopig staat dit project stevig overeind.

Photoprism is een tweede project dat gericht is op zelfbeheer. Een team dat Berlijn als werkplek heeft, en dat meer opensource traditie uitstraalt. Nadrukkelijk ook gericht op betalende klanten die in extra’s zijn geïnteresseerd: free as in choice not in beer.

In hun eigen woorden:

PhotoPrism® is an AI-Powered Photos App for the Decentralized Web. It makes use of the latest technologies to tag and find pictures automatically without getting in your way. You can run it at home, on a private server, or in the cloud.

Immich en Photoprism zijn een reactie op de gecentraliseerde servers van Google en Apple en willen (terug) naar een gedecentraliseerd internet. Daarbij staan ze in een bredere beweging weg va gecentraliseerde servers in eigendom bij monopolistische aanbieders.

"The decentralized web is a network of independent computers that provide secure, censorship-resistant access to information and services without relying on central servers or clouds, using decentralized computing. (...)

Web3, also called Web 3.0, is the name given to a decentralized web movement that is sometimes described as a “read/write/own” stage of internet development. It focuses on decentralizing the underlying infrastructure of the internet, shifting away from centralized data storage and management using new protocols and technologies. "

Ik kan niet direct vinden of het internetverkeer daarbij ook versleuteld verloopt. Dat is deels ook minder nodig omdat de eigenaar van de foto’s de enige is die toegang heeft tot de server waar de fotobestanden staan.

Wat moet je zelf kunen en zelf doen om dit werkend te krijgen en te houden?

Wat is er nodig om Immich op de eigen NAS te gaan draaien?

Vooral enige onbevreesdheid, en expertise bij het gebruiken van de command line voor het installeren van libraries en progamma software.

Behalve het installeren en werkend krijgen van het systeem is er ook alertheid nodig bij het tijdig updaten van software updates en dergelijke.

Als dat teveel is, dan kun je de software ook “in de cloud” huren. Dan ben je van die technische beheerzaken af.

De relatie tussen de cloud dienstverleners en FUTO is mij niet duidelijk. Als daar frictie op de lijn komt dan kan dat op termijn een probleem worden. (Zoals dat nu bij Wordpress is uitgebarsten.)

De handleidingen en hulpbestanden om dit allemaal voor elkaar te krijgen zijn bedoeld voor de hobbyist die graag met ICT dingen in elkaar knutselt.

Bij Photoprism is de hulp ook wel gericht op de hobbyist, maar lijkt me die meer praktisch en gedetailleerder, gericht op mensen die Linux op hun computer hebben draaien.

Ergens in de cloud en vanzelf werkend

Bij Ente is het decentrale web niet meer aan de orde. Het gaat over turnkey software met veel aandacht voor privacy en voor de eigendomsrechten van de abonnees over hun foto’s, veel aandacht voor het veilig en betrouwbaar opslaan van foto data, en idem het delen van foto’s met derden. De data worden binnen de EU opgeslagen, en er wordt voldaan aan de GDPR regels over data privacy. N.B: Ente kan gedownload worden bij Github, bevat een uitgebreide gids voor het opzetten van 'self hosting', en kan dus ook op de eigen NAS worden gedraaid. 

End to end encryptie is hier een belangrijk sellingpoint.

Dit is hoe zij zich presenteren op Github, waar hun software zonder kosten gedownload kan worden:

Ente is a service that provides a fully open source, end-to-end encrypted platform for you to store your data in the cloud without needing to trust the service provider. On top of this platform, we have built two apps so far: Ente Photos (an alternative to Apple and Google Photos) and Ente Auth (a 2FA alternative to the deprecated Authy).

This monorepo contains all our source code - the client apps (iOS / Android / F-Droid / Web / Linux / macOS / Windows) for both the products (and more planned future ones!), and the server that powers them.

Our source code and cryptography have been externally audited by Cure53 (a German cybersecurity firm, arguably the world’s best), Symbolic Software (French cryptography experts) and Fallible (an Indian penetration testing firm).

Een soort van Ente kloon is Zeitkapsl

Ente is verder uitontwikkeld dan Zeitkapsel, en beschikt over een grote team van ontwikkelaars.

Dit is wat ze er zelf over zeggen;

We are a small team, and for many of us Ente is an all consuming passion. Because of such blurred boundaries between work and play, we work remotely: from shanties in Kerala, to cafés in Helsinki.

Since we are building an open source company with continuous community feedback, effectively our GitHub and our Discord are our offices. We also have physical offices so that we can get mail, and rendezvous.

1111B S Governors Ave #6032
Dover, DE 19904,
USA

2nd Floor, Surya Office Spaces,
Whitefield, Bengaluru,
India

Roetersstraat 4 - I,
1018 WC, Amsterdam,
Netherlands

De initiator en CEO is Vishnu Mohandas woonachtig in de zuidwestelijke Indiase staat Kerala. Er is een overzichtspagina met foto’s van de teamleden, en er staat op Github een veel langere lijst van mensen die bijdragen leveren aan de software ontwikkeling, met mensen uit allerlei windstreken.

Ik kwam geen gegevens tegen over het verstrekken van data aan derden. Dat kan ook niet echt omdat de data end-to-end encrypted zijn, en daarom voor derden onleesbaar zijn. Hoe het met meta data staat is minder duidelijk. Ze geven zelf aan dat ze privacy centraal stellen, maar niet anonimiteit. Dat betekent dat de data die ontstaan bij betalingen niet anoniem zijn.

De data staan opgeslagen in Amsterdam, Parijs en Frankfurt.

Zeitkapsel is een innovatieproject uit Oostenrijk, dat nog volop in ontwikkeling is en beschikt over een klein team gevestigd in Wenen. Het zegt zich aan de Oostenrijkse wetgeving te houden, en meldt dat de data op 2 datacentra in Duitsland staan.

Wat kost het aan geld?

Er is bij Ente een gratis abonnement met een ruimte van 10 Gib. Voor $ 29,88 krijg je 12 maanden 50 Gib ruimte. Ik neem aan dat daar dan nog 21% btw bijkomt.
Betalen kan met Stripe en via Paypal, en via 3 cryptovaluta.

Zeitkapsel doet niet aan gratis ruimte. Bij hen zijn dit de kosten: € 20,00 per jaar voor 50 GB. Betalen via creditcard.

Als bijvangst nog

Ik kwam diverse aanbieders tegen van opslagruimte in de cloud. Dat aanbod wordt ook min of meer gepositioneerd als alternatief voor “de Amerikaanse cloud”.

De bedragen die gevraagd worden zijn laag.

Dit waren de interessantste;

Filen.io

Koofr

TransIp stack

Ik heb vooral via Reddit informatie verzameld plus af en toe via Google.

De trend naar meer "Europese software" lijkt zich noodgedwongen ook te gaan uitbreiden tot teksverwerkers en andere kantoorsoftware. Een overzicht van de Europese "stack" leert dat er vooral op het niveau van infrastructuur nog veel mist. Meer overzicht biedt Proton en deze lijst van Europese alternatieve software.